Türkiye'de İşletmelerin Vergi Yükümlülükleri
Faaliyetteki bir işletmenin karşılaştığı vergi yükümlülüklerini aylık, dönemsel ve yıllık olarak sıraladık. Sık gözden kaçan iş güvenliği, maaş ve kira zorunluluklarını da ekledik.
Yükümlülükler mükellefiyet türüne göre değişir
Türkiye'de bir işletmenin vergi yükümlülükleri; şirket türüne, defter sınıfına, personel durumuna ve faaliyet konusuna göre farklılaşır. Aşağıdaki tablo, faaliyette olan bir mükellefin karşılaştığı temel yükümlülükleri özetler. Güncel tutarlar için Hadler ve TutarlarExcel Karşılaştırma sayfamıza bakabilirsiniz.
1. Aylık yükümlülükler
- KDV beyannamesi: Takip eden ayın 28'ine kadar verilir ve ödenir.
- Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHSGK): Ayın 26'sına kadar. Personeliniz varsa stopaj ve SGK bildirimi bu beyannameyle birlikte verilir.
- Damga vergisi beyannamesi: Ayın 26'sına kadar.
- SGK primleri: Ay sonuna kadar ödenir.
Personeliniz yoksa muhtasar beyannameyi üç aylık dönemlerde verebilirsiniz. Ayrıntı için KDV beyannamesi ve stopaj yazılarımıza bakın.
2. Dönemsel yükümlülükler
Geçici vergi, yıllık vergiye mahsup edilmek üzere dönemsel olarak beyan edilir. Yeni bir vergi değildir; yıl sonunda tek seferde büyük bir tutarla karşılaşmamanızı sağlar. Ayrıntı: Geçici vergi nedir?
3. Yıllık yükümlülükler
- Şahıs işletmeleri: Yıllık gelir vergisi beyannamesi — mart ayında verilir, vergi iki taksitte (mart ve temmuz) ödenir.
- Sermaye şirketleri: Kurumlar vergisi beyannamesi — nisan ayında verilir ve tek seferde ödenir.
- Defter tasdiki: Yeni yıl defterlerinin noter tasdiki.
- Bilanço ve gelir tablosu tasdiki: Bilanço esasına tabi mükelleflerde damga vergisi doğurur.
Detaylar: Kurumlar vergisi · Gelir vergisi hesaplama
4. Belge düzeni
Fatura, sevk irsaliyesi ve serbest meslek makbuzu gibi belgelerin zamanında ve usulüne uygun düzenlenmesi zorunludur. Belirli hadleri aşan satışlarda fiş yerine fatura düzenlenmesi gerekir. e-Fatura ve e-Arşiv kapsamındaysanız bu belgeler elektronik ortamda üretilir: e-Fatura kimler için zorunlu?
5. Sık gözden kaçan zorunluluklar
- İş sağlığı ve güvenliği: 6331 sayılı Kanun, çalışan sayısına ve faaliyet konusuna bakmaksızın tüm iş yerlerini kapsar. Tek SGK'lı çalışanınız olsa dahi risk değerlendirmesi ve İSG eğitimi yükümlülüğü doğar.
- Maaşların bankadan ödenmesi: Türkiye genelinde üç ve daha fazla çalışanı olan işverenler, net ücret ödemelerini banka aracılığıyla yapmak zorundadır.
- Kira ödemeleri: İş yeri ve konut kiralarında tutarı ne olursa olsun tahsilat ve ödemeler banka veya PTT üzerinden yapılmalıdır.
- Tevsik zorunluluğu: Belirli tutarı aşan tahsilat ve ödemeler finansal kurumlar üzerinden yapılmalıdır.
Uyumu nasıl sürdürebilirsiniz?
- Takvimi kuruma bağlayın: Beyanname ve ödeme tarihlerini hatırlatmaya bırakmayın, sisteme alın. Vergi takvimimizden içinde bulunduğunuz ayı görebilirsiniz.
- Belge akışını düzenleyin: Ay kapanmadan belgeleri müşavirinize ulaştırın; geç gelen belge, düzeltme beyannamesi demektir.
- Nakit işlemleri sınırlayın: Kira, maaş ve büyük ödemeleri banka üzerinden yürütmek hem zorunluluk hem ispat kolaylığıdır.
- Mevzuat değişikliklerini takip edin: Hadler her yıl, bazıları yıl içinde değişir.
- Yıl sonunu beklemeyin: Vergi planlaması yıl içinde yapılır; aralıkta yapılabilecek çok az şey kalır.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin vergi yükümlülüklerini açıklayabilir misiniz?
Faaliyetteki bir işletmenin temel yükümlülükleri şunlardır: aylık olarak KDV beyannamesi (ayın 28'i), muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile damga vergisi beyannamesi (ayın 26'sı) ve SGK primi (ay sonu). Dönemsel olarak geçici vergi beyan edilir. Yıllık olarak şahıs işletmeleri mart ayında gelir vergisi beyannamesi, sermaye şirketleri nisan ayında kurumlar vergisi beyannamesi verir. Bunlara ek olarak belge düzenine uyum, defter tasdiki ve bilanço esasına tabi mükelleflerde tablo tasdiki gerekir. Yükümlülükler şirket türüne, defter sınıfına ve personel durumuna göre değişir.
Şirketim için Türk finansal mevzuatına uyumu nasıl sağlayabilirim?
Beş başlık işe yarar: beyanname ve ödeme takvimini kişisel hatırlatmaya değil bir sisteme bağlayın; belgeleri ay kapanmadan mali müşavirinize ulaştırın; kira, maaş ve yüksek tutarlı ödemeleri banka üzerinden yürütün çünkü bunların bir kısmı zaten yasal zorunluluktur; her yıl değişen hadleri takip edin; vergi planlamasını yıl içinde yapın, yıl sonunda yapılabilecek çok az şey kalır. Sık gözden kaçan üç konu iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü, maaşların bankadan ödenmesi ve kira ödemelerinin tevsikidir.
Personel çalıştırmayan bir şirketin de beyanname verme zorunluluğu var mı?
Evet. Şirket hiç faaliyet göstermese ve kazanç elde etmese bile beyanname verme yükümlülüğü devam eder; her beyanname için maktu damga vergisi doğar. Personeliniz yoksa muhtasar beyannameyi üç aylık dönemlerde verebilirsiniz, ancak KDV beyannamesi aylık olarak verilmeye devam eder.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgilenenler şunları da okudu.
Durumunuzu birlikte değerlendirelim
1971'den beri Bahçelievler'de mali müşavirlik yapıyoruz. İlk görüşme ücretsiz.