Kurumlar Vergisi Nedir?
Kurumlar vergisi, limited ve anonim şirketlerin kazancı üzerinden alınır ve gelir vergisinin aksine tek oranlıdır. Matrahın nasıl bulunduğunu, KKEG’in etkisini ve kâr dağıtımındaki ikinci vergiyi açıklıyoruz.
Kurumlar Vergisi Nedir?
Kurumlar vergisi, tüzel kişilerin bir hesap döneminde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden alınan vergidir. Gelir vergisinden temel farkı şudur: gelir vergisi gerçek kişilere, kurumlar vergisi ise şirketlere uygulanır ve artan oranlı değil, tek oranlıdır.
Kimler Kurumlar Vergisi Mükellefidir?
- Sermaye şirketleri (limited ve anonim şirketler)
- Kooperatifler
- İktisadi kamu kuruluşları
- Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler
- İş ortaklıkları
Şahıs şirketleri kurumlar vergisi mükellefi değildir; sahipleri gelir vergisine tabidir. Bu ayrım, şirket türü seçiminin en önemli vergisel sonucudur.
Kurumlar Vergisi Oranı
Genel kurumlar vergisi oranı %25’tir. Bankalar, finansal kiralama, faktoring, elektronik ödeme ve sermaye piyasası kurumları gibi finans sektörü şirketlerinde ise oran %30 olarak uygulanır. Belirli şartları sağlayan ihracatçı ve üretici kurumlar için indirimli oran uygulaması bulunur.
Vergi Nasıl Hesaplanır?
- Ticari bilanço kârı tespit edilir.
- Kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG) eklenir.
- İstisna ve indirimler düşülür (yatırım indirimi, Ar-Ge indirimi, bağış vb.).
- Kalan tutar kurum kazancı (matrah) olur.
- Matrah, ilgili oranla çarpılarak vergi hesaplanır.
- Yıl içinde ödenen geçici vergiler mahsup edilir.
Kanunen kabul edilmeyen giderler, en çok gözden kaçan kalemdir. Trafik cezaları, gecikme zamları ve belgesiz harcamalar muhasebe kârını düşürür ama vergi matrahından indirilemez.
Beyan ve Ödeme Takvimi
- Hesap dönemi genellikle takvim yılıdır (1 Ocak – 31 Aralık).
- Yıl içinde geçici vergi beyannameleriyle peşin ödeme yapılır.
- Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen dördüncü ayda verilir.
- Ödenen geçici vergiler, yıllık vergiden mahsup edilir; fazlası iade edilir veya diğer borçlara mahsup edilebilir.
Kâr Dağıtımında İkinci Vergi
Kurumlar vergisi ödendikten sonra kalan kâr ortaklara dağıtılırsa, dağıtılan tutar üzerinden ayrıca stopaj yapılır. Bu nedenle limited veya anonim şirket sahibi, kârı şirkette bırakmak ile dağıtmak arasındaki vergi farkını hesaba katmalıdır. Bu hesap yapılmadan alınan kâr dağıtım kararları, beklenmedik vergi yüküyle sonuçlanabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tutarlar, oranlar ve süreler mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir. İşleminize başlamadan önce güncel durumu mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.
Sık Sorulan Sorular
Kurumlar vergisini kimler öder?
Sermaye şirketleri (anonim, limited), kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları ve dernek/vakıflara ait iktisadi işletmeler gibi kurumlar, elde ettikleri kazanç üzerinden kurumlar vergisi öder. Şahıs işletmeleri ise gelir vergisine tabidir.
Kurumlar vergisi ne zaman beyan edilir?
Kurumlar vergisi beyannamesi hesap dönemini izleyen belirli bir ay içinde verilir ve tahakkuk eden vergi ödenir. Yıl içinde ödenen geçici vergiler bu vergiden mahsup edilir.
Kurum kazancı ile ticari kâr aynı şey mi?
Değildir. Muhasebedeki ticari kâr, vergi mevzuatındaki kanunen kabul edilmeyen giderler, istisnalar ve indirimlerle düzeltilerek 'mali kâra' dönüştürülür; kurumlar vergisi bu mali kâr üzerinden hesaplanır.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgilenenler şunları da okudu.
Şirketinizin Vergi Yükünü Planlayalım
Kâr dağıtımı ve istisnalardan yararlanma kararlarınızı önceden hesaplayalım.