Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Gelir vergisi artan oranlıdır: gelir yükseldikçe oran da yükselir. Ancak üst dilime geçildiğinde tüm gelir değil, yalnızca aşan kısım yeni oranla vergilendirilir. 2026 tarifesini ve örnek hesabı adım adım açıklıyoruz.

Gelir Vergisi Nedir?

Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılında elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden alınan doğrudan bir vergidir. Türkiye’de artan oranlı bir sistem uygulanır: gelir yükseldikçe uygulanan oran da yükselir. Kanuna göre yedi gelir unsuru vardır: ticari kazanç, zirai kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı (kira), menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlar.

2026 Gelir Vergisi Tarifesi (Ücret Dışı Gelirler)

Ticari kazanç, serbest meslek kazancı ve kira geliri gibi ücret dışı gelirlerde uygulanan tarife şöyledir:

Ücret Gelirlerinde Fark

Ücret gelirlerinde ilk iki dilim aynıdır; fark üçüncü dilimde başlar. Ücretlilerde üçüncü dilim 1.500.000 TL’ye kadar uygulanırken, ücret dışı gelirlerde bu sınır 1.000.000 TL’dir. Bu nedenle şahıs şirketi sahipleri ve serbest meslek erbabı, aynı gelir düzeyinde ücretlilere göre daha erken üst dilime geçer.

5.300.000 TL üzeri dilime girerken taban vergi tutarı da farklılaşır: ücret gelirlerinde 1.697.500 TL, ücret dışı gelirlerde 1.737.500 TL.

Kademeli Vergilendirme Nasıl İşler?

En sık yapılan yanlış, üst dilime geçildiğinde tüm gelirin yeni oranla vergilendirileceğini sanmaktır. Oysa yalnızca dilimi aşan kısım yeni orana tabidir.

Örnek Hesaplama

Yıllık matrahı 500.000 TL olan bir serbest meslek erbabının vergisi şöyle hesaplanır:

1. İlk 190.000 TL için: 190.000 × %15 = 28.500 TL
2. 190.000 – 400.000 TL arası (210.000 TL) için: 210.000 × %20 = 42.000 TL
3. 400.000 – 500.000 TL arası (100.000 TL) için: 100.000 × %27 = 27.000 TL
4. Toplam gelir vergisi: 97.500 TL

Tarifedeki kısayolla da doğrulanabilir: 400.000 TL için taban vergi 70.500 TL’dir; kalan 100.000 TL %27 ile çarpılıp (27.000 TL) eklenir ve 97.500 TL bulunur.

Kümülatif Matrah Nedir?

Ücretli çalışanlarda vergi, işveren tarafından her ay stopaj yoluyla kesilir. Yılbaşından itibaren biriken matraha kümülatif matrah denir. Bu toplam dilim sınırını aştığında, izleyen aylarda kesilen vergi artar; net maaşın yıl ortasında düşmesinin sebebi budur. Ayrıca asgari ücret istisnası nedeniyle, tüm çalışanların kazancının asgari ücrete denk gelen kısmı gelir vergisinden muaftır.

Beyan ve Ödeme

Yıllık gelir vergisi beyannamesi izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar verilir. Hesaplanan vergi iki eşit taksitte ödenir: birinci taksit Mart, ikinci taksit Temmuz ayı sonuna kadar. Beyannamelerini zamanında veren ve borcu bulunmayan uyumlu mükellefler ise %5 vergi indiriminden yararlanabilir.

Bu yazıdaki tutar ve oranlar, 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği esas alınarak hazırlanmıştır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; işlem yapmadan önce güncel durumu teyit ediniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tutarlar, oranlar ve süreler mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir. İşleminize başlamadan önce güncel durumu mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.

Sık Sorulan Sorular