Amortisman Oranları ve Faydalı Ömür Listesi
İktisadi kıymetin adını yazın; faydalı ömrünü ve normal amortisman oranını bulun, tutarı girip yıl yıl amortisman tablosunu görün.
İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya tabi olan iktisadi kıymetler, doğrudan gider yazılmaz; faydalı ömrü boyunca amortisman yoluyla itfa edilir. Faydalı ömür ve oranlar, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Vergi Usul Kanunu genel tebliğleriyle belirlenen listede yer alır.
Aşağıdaki listede — iktisadi kıymet yer alır. Aradığınız kalemi yazın (ör. bilgisayar, otomobil, klima, kalıp), satıra tıklayarak amortisman tablosunu hesaplayın.
Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı / Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yayımlanan Amortisman Oranları tablosu (VUK 333 sıra no.lu genel tebliğ ve sonraki tebliğlerle güncellenen ek liste). Liste bilgilendirme amaçlıdır; işlem yapmadan önce güncel resmî tabloyu ve mali müşavirinizin görüşünü esas alın.
Amortisman Nedir, Nasıl Hesaplanır?
Amortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya değerden düşmeye maruz kalan iktisadi kıymetlerin maliyetinin, kullanım süresine yayılarak gider yazılmasıdır. Dayanağı Vergi Usul Kanunu’nun 313 ve devamı maddeleridir.
Normal (eşit tutarlı) amortisman
En yaygın yöntemdir. Kıymetin bedeli, listede belirlenen faydalı ömre bölünür ve her yıl eşit tutarda gider yazılır. Faydalı ömrü 5 yıl olan bir demirbaşın normal amortisman oranı %20’dir.
Azalan bakiyeler yöntemi
Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler diledikleri takdirde bu yöntemi seçebilir. Oran, normal oranın iki katı olarak uygulanır ancak %50’yi geçemez. Amortisman her yıl kalan net değer üzerinden hesaplanır; son yıla devreden bakiye o yıl tamamen gider yazılır. Bu yöntemden normal yönteme geçilebilir, tersi mümkün değildir.
Kıst amortisman
Faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ya da işletilmesi olmayan işletmelerde, binek otomobiller için iktisap edildiği hesap döneminde amortisman, kullanıldığı ay sayısı kadar hesaplanır (ay kesirleri tam sayılır). Ayrılamayan kısım, itfa süresinin son yılında gider yazılır.
Listede olmayan kıymetler
Aradığınız iktisadi kıymet listede yoksa, benzer nitelikteki bir sınıf veya ilgili bölümün “diğer” satırı değerlendirilir. Uygun bir sınıf bulunamıyorsa VUK 315. madde uyarınca Bakanlığa başvurularak faydalı ömür tespiti istenir; tespit yapılıncaya kadar amortisman ayrılmaz.
Doğrudan gider yazma haddi
Bedeli, ilgili yıl için belirlenen haddi aşmayan peştamallıklar ile alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir. Güncel tutar için vergi hadleri ve tutarları sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili araçlar
- Binek araç gider kısıtlaması hesaplama — binek otomobillerde amortisman ve gider sınırları.
- Güncel had ve tutarlar — doğrudan gider yazma haddi dâhil.
- Hesaplama araçları — KDV, stopaj ve diğer hesaplamalar.
Sık Sorulan Sorular
Amortisman oranı nasıl bulunur?
Normal amortisman oranı, listede belirlenen faydalı ömre 1 bölünerek bulunur. Faydalı ömrü 4 yıl olan bir bilgisayarın oranı %25, 10 yıl olan bir makinenin oranı %10’dur. Azalan bakiyeler yönteminde bu oranın iki katı uygulanır; oran %50’yi geçemez.
Amortismana ne zaman başlanır?
Amortisman, iktisadi kıymetin işletmenin aktifine girdiği ve kullanıma hazır olduğu hesap döneminden itibaren ayrılır. Yıl içinde alınmış olsa dahi (binek otomobiller hariç) o yıl için tam yıllık amortisman ayrılır.
Listede olmayan bir kıymet için ne yapmalıyım?
Önce benzer nitelikteki sınıfları ve ilgili bölümün “diğer” satırını değerlendirin. Uygun sınıf yoksa Vergi Usul Kanunu’nun 315. maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığına başvurularak faydalı ömür tespit ettirilir; tespit yapılıncaya kadar amortisman ayrılmaz.
Yöntem değiştirebilir miyim?
Azalan bakiyeler yönteminden normal amortisman yöntemine geçilebilir; bu durumda kalan değer, kalan süreye eşit olarak dağıtılır. Normal yöntemden azalan bakiyeler yöntemine geçiş yapılamaz.
Sabit Kıymet Kaydınızı Birlikte Kuralım
Amortisman tablonuzu, yöntem seçiminizi ve yenileme fonu gibi imkânları işletmenize göre değerlendirelim.