Stopaj Nedir?
Stopaj, verginin kaynakta kesilmesidir. Ödemeyi yapan keser, geliri elde eden ise beyannamesinde mahsup eder. Özellikle iş yeri kirasındaki stopaj yükümlülüğü çoğu girişimcinin gözünden kaçar.
Stopaj Nedir?
Stopaj (tevkifat), verginin kaynakta kesilmesi yöntemidir. Ödemeyi yapan taraf, ödeme tutarı üzerinden belirli bir oranda vergi keserek bunu vergi dairesine yatırır. Vergiyi ödeyen değil, kesen taraf beyanname verir. Amaç, verginin gelir doğduğu anda güvence altına alınmasıdır.
Hangi Ödemelerde Stopaj Yapılır?
- Ücret ödemeleri: Çalışanların maaşından işveren tarafından kesilir
- İş yeri kira ödemeleri: Kiracı, mal sahibine ödediği kira üzerinden keser
- Serbest meslek ödemeleri: Avukat, mali müşavir, doktor gibi meslek mensuplarına yapılan ödemeler
- Kâr payı dağıtımı: Ortaklara dağıtılan kâr üzerinden
- Yıllara sâri inşaat işleri: Hakediş ödemeleri üzerinden
İş Yeri Kirasında Stopaj
Bu, en sık karşılaşılan ve en çok gözden kaçan konudur. Bir gayrimenkulü iş yeri olarak kiralayan mükellef, mal sahibine ödediği kira üzerinden gelir vergisi stopajı yapmak ve bunu muhtasar beyanname ile beyan etmekle yükümlüdür. Konut kirasında ise böyle bir yükümlülük yoktur.
Evini iş yeri olarak gösteren ve kirada oturan girişimciler, çoğu zaman bu yükümlülükten habersizdir. Stopaj, kira maliyetinizi fiilen artırır. Home ofis kararı öncesinde bu hesabı mutlaka yaptırın.
Muhtasar Beyanname
Kesilen stopajlar, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile vergi dairesine bildirilir. Beyanname, kesintinin yapıldığı dönemi izleyen ayda verilir. Personeli olmayan ancak kira ya da serbest meslek ödemesi yapan mükelleflerin de beyanname verme yükümlülüğü doğar.
Stopaj Ödeyen Kimdir?
Kavram karışıklığı buradadır. Stopajı kesen ve yatıran ödemeyi yapandır; ancak verginin gerçek yükümlüsü, geliri elde eden kişidir. Örneğin kira geliri elde eden mal sahibi, yıllık beyannamesinde bu geliri beyan eder ve daha önce kesilen stopajı hesaplanan vergisinden mahsup eder.
Stopaj Yapılmazsa Ne Olur?
- Kesilmeyen vergi, kesmekle yükümlü olandan aranır
- Vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanır
- Beyanname verilmemesi ayrıca özel usulsüzlük cezası doğurur
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tutarlar, oranlar ve süreler mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir. İşleminize başlamadan önce güncel durumu mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz.
Sık Sorulan Sorular
Stopaj (tevkifat) nedir?
Stopaj, verginin gelir sahibine ödeme yapılırken kaynağından kesilip vergi dairesine yatırılmasıdır. Örneğin kira, ücret veya serbest meslek ödemelerinde ödemeyi yapan taraf vergiyi keserek beyan eder.
Stopajı kim beyan edip öder?
Kesintiyi yapan (ödemeyi yapan) taraf, kestiği vergiyi muhtasar beyanname ile beyan edip öder. Geliri elde eden kişi ise bu kesintiyi kendi yıllık beyanında hesaplanan vergisinden mahsup edebilir.
İş yeri kirasında stopaj nasıl işler?
İş yeri olarak kiralanan gayrimenkulde, kiracı (ödemeyi yapan işletme) kira üzerinden vergi keserek beyan etmekle yükümlü olabilir. Uygulama kiraya verenin mükellefiyet durumuna göre değişir; bu yüzden sözleşme öncesi netleştirmek gerekir.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgilenenler şunları da okudu.
Stopaj Yükümlülüğünüzü Netleştirelim
Kira ve ödeme yapılarınızı inceleyip beyanname süreçlerinizi doğru kuralım.