NACE Kodu Güncelleme Ekranı Açıldı: 47.91.14 Yerine Ne Seçeceksiniz?

Gelir İdaresi Başkanlığı, Dijital Vergi Dairesi'nde “İnternet Üzerinden Yapılan Perakende Ticaret Faaliyet Kodu Güncelleme” adlı bir ekran açtı. Ekran, internetten satış yapanların yıllardır kullandığı 479114 kodunu doğrudan “Kapatılan NACE Faaliyet Kodu” başlığı altında gösteriyor ve yerine seçebileceğiniz kodları listeliyor. Bu yazıda ekranın nerede olduğunu, nasıl çalıştığını ve hangi kodu seçmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Ekrana nasıl girilir?

Dijital Vergi Dairesi'ne (dijital.gib.gov.tr) mükellefin kendi şifresiyle girilir. Sol menüden Bilgilerim seçildiğinde açılan listede İnternet Üzerinden Yapılan Perakende Ticaret Faaliyet Kodu Güncelleme satırı yer alır.

Mali müşavirin kendi meslek mensubu şifresiyle bu ekrana ulaşması mümkün olmuyor; müşaviriniz işlemi yapacaksa sizin kullanıcı bilgilerinizle giriş yapması gerekiyor. Ekran hem şahıs işletmelerinde hem sermaye şirketlerinde açılıyor. Aynı portalda şirketler için e-Tebligat başvurusu da yapılabiliyor.

Ekranda tam olarak ne var?

Ekran üç bölümden oluşuyor.

İşlem Yapılan Merkez / Şube Bilgileri. Üstte şube numarası, şube adı ve iş yeri türü yazılı gelir; bu alanlar değiştirilemez. Yani güncelleme mükellefin tamamı için topluca değil, iş yeri bazında yapılıyor. Birden fazla şubesi olan bir mükellefte her biri için ayrı işlem gerekiyor.

Kapatılan NACE Faaliyet Kodu. Solda, uyarı simgesiyle 479114 – Radyo, tv, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret görünür. Buradaki kelime önemli: idare kodu artık “kapatılan” olarak nitelendiriyor.

Seçim Yapılabilecek Faaliyet Kodları. Sağda, altı haneli kodların listelendiği bir tablo var ve her satırın başında onay kutusu bulunuyor. Listede örneğin 471199 – Başka yerde sınıflandırılmamış gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret ve 471201 – Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret (gıda, içecek ve tütün ağırlıklı olmayan) yer alıyor. Listede çıkan kodlar faaliyetinize göre değişir.

GİB ekranlarda kodu noktasız yazıyor (479114); oda ve sicil yazışmalarındaki alışılmış yazım noktalı (47.91.14). İkisi aynı koddur.

Kod kaldırılmadı, bölündü

Ekranın başlığı “kapatılan” diyor, ancak sayfanın kendi adresi e-ticaret-bolunen-faaliyet-kodu-guncelleme — yani idare bu kodu bölünmüş sayıyor. Fark önemli: 479114 silinip yerine tek bir karşılık konmadı; kodun kapsadığı faaliyetler ürün grubuna göre birden fazla koda dağıtıldı. Bu yüzden “479114 yerine hangi kod gelecek” sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yok.

Sebebi, Avrupa Komisyonu'nun NACE sınıflamasını 2023/137 sayılı Tüzük ile Rev. 2.1 olarak güncellemesi. Rev. 2.1'de perakende ticaret artık satış kanalına göre değil, satılan ürüne göre sınıflandırılıyor; mağaza içi – mağaza dışı ayrımı kaldırıldı. “İnternetten satış” diye ayrı bir kategori kalmadığı için 47.91.14 karşılıksız kaldı ve kapsamı ürün gruplarına dağıtıldı.

Hangi kodu seçeceksiniz? Üç soru

Ekran size bir liste sunuyor ama hangisinin doğru olduğuna siz karar veriyorsunuz. Karar üç soruyla netleşiyor.

1. Malı siz mi satıyorsunuz, yoksa aracılık mı ediyorsunuz? Malın mülkiyeti sizdeyse ve faturayı siz kesiyorsanız satıcısınız; ürün grubuna göre bir perakende kodu alacaksınız. Başkasının malını alıcıyla buluşturup komisyon alıyorsanız aracısınız; o zaman uzmanlaşmamış satış için 479115, uzmanlaşmış satış için 479200 kodları devreye giriyor.

2. Tek bir ürün grubunda mı yoğunlaşıyorsunuz? Rev. 2.1 ürüne göre sınıflandırdığı için sattığınız şey kodu belirliyor. Giyim satıyorsanız giyim perakendesi, bilgisayar satıyorsanız bilgisayar perakendesi kodunu alıyorsunuz — internetten satmanız bunu değiştirmiyor.

3. Çok kategoride mi satıyorsunuz? Gıda ağırlıklı olmayan karışık bir ürün yelpazeniz varsa 471201 – Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret gibi uzmanlaşmamış kodlar bu durumu karşılıyor.

Ürün grubuna göre hangi kodun karşılık geldiğini, 39 kodluk tabloyla birlikte 47.91.14 NACE Kodu Kaldırıldı yazımızda ayrıntılı anlattık. Seçimi yapmadan önce o tabloya bakmanız işinizi kolaylaştırır. Tüm altılı listede arama yapmak isterseniz NACE Kodu Bulma Aracı 2.142 kodun tamamını içeriyor.

Birden fazla kod seçilebilir mi?

Listedeki satırların başında onay kutusu var; bu, birden fazla faaliyet kodunun işaretlenebileceğini gösteriyor. Ancak vergi kaydında ana faaliyet kodu tektir: cironuzun en büyük kısmını hangi faaliyet üretiyorsa ana kod odur, diğerleri yan faaliyet olarak kaydedilir.

Pratikte şu hataya düşülüyor: “hepsini işaretleyeyim, garanti olsun.” Bu doğru değil. Ana faaliyet kodunuz SGK tehlike sınıfınızı, oda meslek grubunuzu ve e-belge tarafındaki kontrolleri etkiliyor; gerçeğe uymayan bir kod ileride düzeltmesi zahmetli bir sorun üretiyor.

Ertelemenin maliyeti

Gelir İdaresi Başkanlığı, elektronik belgelerde sicil ve faaliyet kodu karşılığı KDV oran kontrolünü 1 Nisan 2026'da başlatmayı planlamış, 27 Mart 2026 tarihli duyuruyla ileri bir duyuruya kadar ertelemişti. Yeni tarih henüz verilmedi; ancak kontrol devreye girdiğinde faaliyet kodunuzla kestiğiniz faturanın KDV oranı uyuşmazsa fatura sistem tarafından reddedilebilir.

Faaliyet kodu yalnızca vergi kaydında durmuyor: SGK'da tehlike sınıfı ve prim oranı, odada meslek grubu, bazı destek ve teşviklerde uygunluk ölçütü hep bu koda bağlı. Kapatılmış bir kodla devam etmek bu zincirin tamamını belirsiz bırakıyor.

Sık yapılan dört hata

• Ekranı görüp kapatmak. Liste size uygun kodu kendiliğinden seçmiyor; işlemi tamamlamadan kayıt değişmiyor.
• Şubeleri atlamak. Ekran iş yeri bazında çalışıyor. Merkezi güncelleyip şubeyi unutan mükellefte kayıt yarım kalıyor.
• Ürün yerine kanala göre seçmek. “Ben internetten satıyorum” diye düşünüp yine internet çağrışımlı bir kod aramak Rev. 2.1 mantığına aykırı. Kod artık ne sattığınızı anlatıyor.
• Aracı ile satıcıyı karıştırmak. Kendi malını satan bir e-ticaret işletmesi aracılık kodu (479115 / 479200) almamalı; bu kodlar pazaryeri ve platform işletmecileri içindir.

Kaynaklar

• Gelir İdaresi Başkanlığı – Dijital Vergi Dairesi
• Gelir İdaresi Başkanlığı – e-Belge duyuruları
• TÜİK – sınıflama sunucusu ve NACE Rev. 2.1 altılı liste
• T.C. Ticaret Bakanlığı – Sektör-Meslek-NACE güncel listesi

Sık Sorulan Sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Hangi kodun sizin faaliyetinize uyduğu, ciro dağılımınıza ve satış modelinize göre değişir; işletmenize özel durumlar için mali müşavirinizle görüşmenizi öneririz.