47.91.14 NACE Kodu Kaldırıldı: Yerine Hangi Kodu Seçeceksiniz?
İnternetten satış yapanların yıllardır kullandığı 47.91.14 – Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret kodu yeni tescillerde kullanılamıyor. Sebep tek bir kodun iptali değil, sınıflandırma mantığının değişmesi: NACE Rev. 2.1'de perakende ticaret satış kanalına göre değil, satılan ürüne göre sınıflandırılıyor. Yani "internetten satıyorum" artık bir faaliyet kodu değil; faaliyet kodunuzu ne sattığınız belirliyor.
Kısa cevap
- Kendi malınızı internetten son tüketiciye satıyorsanız: sattığınız ürün grubunun perakende kodunu alacaksınız. Giyimde 47.71.04, kozmetikte 47.75.01, oyuncakta 47.64.08 gibi.
- Çok kategoride satıyor ve hiçbiri baskın değilse: 47.12.01 – Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret.
- Kendi malınızı satmıyor, başkalarının satışına aracılık ediyorsanız: 47.91.15 (uzmanlaşmamış) veya 47.92.00 (uzmanlaşmış) aracılık hizmeti kodu.
- Son tüketiciye değil işletmelere satıyorsanız: 46 ile başlayan toptan ticaret kodu.
- Mevcut 47.91.14 kaydınız kendiliğinden iptal edilmedi — ama ilk fırsatta ürün grubunuza uygun kodla güncellemek doğru olur. Gerekçesini aşağıda anlatıyoruz.
Ne değişti, neden değişti?
NACE, işletmelerin ekonomik faaliyetini kodlayan ortak sınıflama. Avrupa Komisyonu bu sınıflamayı 2023/137 sayılı Tüzük ile NACE Rev. 2.1 olarak güncelledi. Türkiye'de TÜİK, NACE Komisyonu koordinasyonunda ulusal altılı listeyi buna göre hazırladı; bugün yürürlükte olan liste NACE Rev. 2.1 – Altılı (2026) sürümüdür. Ticaret Bakanlığı da esnaf ve sanatkârlar için Sektör-Meslek-NACE listesini 1 Ocak 2026 sürümüyle yayımladı (liste Mayıs 2026'da güncellendi).
Revizyonun perakendeyi ilgilendiren en büyük etkisi şu: mağaza içi / mağaza dışı ayrımı kalktı. Eski sınıflamada 47.9 grubu "mağaza, tezgâh ve pazar yeri dışında yapılan perakende ticaret" idi ve 47.91 bunun posta ile internet ayağını tutuyordu. Rev. 2.1'de bu ayrım terk edildi; perakende kodları doğrudan ürün ekseninde yeniden kuruldu. Bilgisayar perakendesi artık 47.40, mobilya ve züccaciye 47.55 grubunda — kanaldan bağımsız olarak.
Aynı revizyonda 47.91 grubunun adı da değişti. Yeni listede grubun başlığı "Uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri". Yani grup, internet satışını değil aracılık hizmetini tanımlıyor. 47.91.14'ün açıklaması bağlı olduğu grubun adıyla artık örtüşmüyor; kodun yeni tescillere kapatılmasının teknik gerekçesi tam olarak bu.
Yeni tescil yapılmayacağı esnaf odaları tarafından duyuruldu ve sınıflamanın yapısı bunu doğruluyor. Ancak bu yazının hazırlandığı tarihte Gelir İdaresi Başkanlığı'nın konuya ilişkin ayrı bir kamuya açık duyurusu bulunmuyor. Kendi kaydınız için bağlı olduğunuz vergi dairesi ve odanızın uygulamasını mali müşavirinizle birlikte teyit etmenizi öneririz.
47.91.14 tam olarak neydi ve neden herkes onu seçiyordu?
Eski mantıkta faaliyet kodu "nerede sattığınızı" da anlatıyordu: dükkânda mı, pazarda mı, internette mi. İnternetten satan bir işletme için en görünür ayırt edici özellik kanaldı, dolayısıyla 47.91.14 pratik bir sığınak oldu. Kozmetik satan da, yedek parça satan da, oyuncak satan da aynı kodu aldı.
Sorun şu ki bu kod ürün hakkında hiçbir bilgi üretmiyor. Oysa faaliyet kodu yalnızca istatistik için kullanılmıyor: oda meslek grubunuz, SGK tehlike sınıfınız, teşvik ve destek uygunluğunuz, hatta e-belgede beklenen KDV oranı bu kodla ilişkilendiriliyor. Ürünü söylemeyen bir kod, bu kullanımların hiçbirini besleyemiyor.
Yerine hangi kod? Üç soruyla karar verin
| Durumunuz | Alacağınız kod | Neden |
|---|---|---|
| Kendi stoğunuzdan, son tüketiciye, tek bir ürün grubunda satış | O ürün grubunun perakende kodu (47.2x–47.7x) | Malın mülkiyeti sizde, satış perakende, ürün belirli |
| Kendi stoğunuzdan satış ama çok kategori var, biri baskın değil | 47.12.01 | Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret |
| Malın mülkiyeti sizde değil; platform, komisyon veya aracılık hizmeti veriyorsunuz | 47.91.15 veya 47.92.00 | Faaliyetiniz satış değil aracılık hizmeti |
| Alıcılarınız son tüketici değil, işletmeler | 46 ile başlayan toptan ticaret kodu | Toptan ve perakende ayrı bölümlerde sınıflanır |
| Hem işletmelere hem son tüketiciye satıyorsunuz | Cirosu yüksek olan ana faaliyet, diğeri ek faaliyet | Ana faaliyet ciro ağırlığına göre belirlenir |
Ürün grubuna göre NACE kodu tablosu
Aşağıdaki kodlar yürürlükteki altılı listeden alınmıştır. Tablo en sık karşılaştığımız e-ticaret kategorilerini kapsıyor; listede olmayan bir ürün için NACE Kodu Bulma Aracı üzerinden arama yapabilirsiniz.
| Ne satıyorsunuz | NACE kodu | Resmî tanım |
|---|---|---|
| Dış giyim (tişört, pantolon, elbise, ceket) | 47.71.04 | Diğer dış giyim perakende satışı |
| Bebek ve çocuk giyimi | 47.71.01 | Bebek ve çocuk giyim eşyası perakende ticareti |
| İç giyim, çorap | 47.71.05 | İç giyim ve çorap perakende ticareti |
| Şapka, kemer, eşarp, kravat | 47.71.02 | Giysi aksesuarları perakende ticareti |
| Ayakkabı, terlik | 47.72.01 | Ayakkabı, terlik vb. perakende ticareti |
| Çanta, bavul, seyahat aksesuarı | 47.72.02 | Bavul, el çantası ve diğer seyahat aksesuarları |
| Kozmetik, kişisel bakım | 47.75.01 | Kozmetik ve kişisel bakım malzemeleri |
| Altın takı ve mücevher | 47.77.01 | Altın ve değerli metallerden takı, eşya, mücevherat |
| Gümüş takı | 47.77.02 | Gümüş takı, eşya ve mücevherat perakende ticareti |
| İmitasyon takı, hediyelik eşya | 47.78.04 | Hediyelik eşya, el işi ürünler ve imitasyon takılar |
| Kol, masa, duvar saati | 47.77.03 | Saat perakende ticareti |
| Bilgisayar, çevre birimi, yazılım | 47.40.01 | Bilgisayarların, çevre donanımlarının ve yazılımların perakende ticareti |
| Telefon ve telekomünikasyon ürünleri | 47.40.02 | Telekomünikasyon teçhizatının perakende ticareti |
| Beyaz eşya, küçük ev aleti | 47.54.01 | Beyaz eşya ve elektrikli küçük ev aleti perakende ticareti |
| Ev mobilyası | 47.55.03 | Ev mobilyalarının ve aksesuarlarının perakende ticareti |
| Büro mobilyası | 47.55.06 | Büro mobilyaları ve aksesuarlarının perakende ticareti |
| Aydınlatma ürünleri | 47.55.02 | Aydınlatma teçhizatı perakende ticareti |
| Züccaciye, mutfak eşyası | 47.55.01 | Elektriksiz ev aletleri, sofra ve mutfak eşyaları ile züccaciye |
| Bebek arabası, oto koltuğu | 47.55.10 | Bebek arabaları, pusetleri, oto koltukları vb. |
| Oyun ve oyuncak | 47.64.08 | Oyunlar ve oyuncakların perakende ticareti |
| Kitap | 47.61.00 | Kitap perakende ticareti |
| Kırtasiye | 47.62.01 | Kırtasiye ürünlerinin perakende ticareti |
| Fitness ve spor ekipmanı | 47.63.05 | Jimnastik ve atletizm eşya ve ekipmanları |
| Spor ayakkabısı | 47.63.07 | Spor ayakkabısı perakende ticareti |
| Bisiklet | 47.63.04 | Bisiklet perakende ticareti |
| Pet ürünleri, mama | 47.76.01 | Ev hayvanları, bunların mama ve gıdaları ile eşyaları |
| Çiçek, bitki, tohum | 47.76.02 | Çiçek, bitki ve tohum perakende ticareti |
| Deterjan, temizlik malzemesi | 47.78.15 | Temizlik malzemesi perakende ticareti |
| Takviye edici gıda, diyet ürünleri | 47.27.08 | Homojenize gıda müstahzarları ve diyetetik ürünler |
| Tıbbi ve ortopedik ürün | 47.74.01 | Tıbbi ve ortopedik ürünlerin perakende ticareti |
| Gözlük, kontak lens | 47.74.02 | Gözlük, kontak lens, gözlük camı vb. |
| Halı, kilim | 47.53.02 | Halı, kilim ve diğer tekstil yer döşemeleri |
| Perde, stor | 47.53.01 | Perde, iç stor, perde veya yatak saçağı ve farbelası |
| Ev tekstili (nevresim, havlu) | 47.51.05 | Evde kullanılan tekstil takımları ve tekstil ev eşyaları |
| Hırdavat, el aleti | 47.52.02 | Hırdavat (nalburiye) ve el aletleri perakende ticareti |
| İkinci el giysi | 47.79.06 | Kullanılmış giysiler ve aksesuarlarının perakende ticareti |
| İkinci el kitap | 47.79.03 | İkinci el kitapların perakende ticareti |
| Oto yedek parça ve aksesuar | 47.82.07 | Motorlu kara taşıtlarının aksesuarlarının perakende ticareti |
| Çok kategorili satış | 47.12.01 | Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret |
Kodlar yürürlükteki NACE Rev. 2.1 altılı listesinden alınmıştır; tam açıklamalar için aracımızı kullanın.
47.91.15 mi, 47.92.00 mü? Aracılık kodlarının ayrımı
İki kod da aracılık hizmetini tanımlıyor, fark kapsamda:
- 47.91.15 – Uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri: farklı ürün gruplarını bir arada barındıran pazaryerleri ve aracılar.
- 47.92.00 – Uzmanlaşmış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri: tek bir ürün grubunda aracılık yapanlar (yalnızca kitap, yalnızca otomotiv parçası gibi).
Kritik soru şu: malın mülkiyeti sizde mi? Ürünü kendi adınıza alıp stoklayıp kendi faturanızla satıyorsanız aracı değil satıcısınız — ürün grubunuzun perakende kodunu alacaksınız. Satışı başkası yapıyor, siz komisyon veya hizmet bedeli faturalıyorsanız aracısınız. Dropshipping'de fatura kendi adınıza kesiliyorsa — ki genellikle öyledir — siz satıcısınız; aracılık kodu sizin durumunuzu anlatmaz.
Kodunuzu nasıl değiştirirsiniz?
Gelir İdaresi Başkanlığı, bu kod için “İnternet Üzerinden Yapılan Perakende Ticaret Faaliyet Kodu Güncelleme” adlı bir ekran açtı ve 479114'ü “kapatılan NACE faaliyet kodu” olarak gösteriyor. Ekranın yerini, nasıl çalıştığını ve adım adım ne yapmanız gerektiğini NACE Kodu Güncelleme Ekranı Açıldı yazımızda anlattık.
Değişikliğin yan etkilerini de hesaba katın: faaliyet kodu oda meslek grubunuzu ve SGK işyeri tehlike sınıfınızı belirleyen girdilerden biridir. Tehlike sınıfı değişirse iş kazası ve meslek hastalığı prim oranınız da değişebilir. Limited ve anonim şirketlerde yeni faaliyet ana sözleşmenin “amaç ve konu” maddesinde yer almıyorsa ayrıca ana sözleşme değişikliği gerekir.
Bunu ertelemeyin: faaliyet kodu – KDV oranı uyumu
Gelir İdaresi Başkanlığı, elektronik belgelerde mükellefin sicil ve faaliyet kodu karşılığı KDV oran kontrolü getirmeyi planladı. Uygulamanın 1 Nisan 2026'da başlaması öngörülüyordu; 27 Mart 2026 tarihli duyuru ile ileri bir duyuruya kadar ertelendi. Erteleme gerekçesi olarak kontrollerin daha kapsamlı hâle getirilmesi ve mükelleflere sistem hazırlığı için süre tanınması belirtildi.
Bu bir muafiyet değil, gecikme. Kontrol devreye girdiğinde mantık şu olacak: kayıtlı faaliyet kodunuzun işaret ettiği ürün grubu ile faturada uyguladığınız KDV oranı örtüşmüyorsa belge sorun üretecek. 47.91.14 gibi ürün hakkında hiçbir şey söylemeyen bir kodla bu kontrolden sağlıklı geçmek yapısal olarak mümkün değil. Kodunuzu ürününüzle eşleştirmek, artık idari bir formalite değil teknik bir gereklilik.
Sık yapılan altı hata
- Kanalı kod sanmak. "İnternetten satıyorum" bir faaliyet türü değil, bir satış yöntemi.
- Yirmi kategoriyi tek kodla taşımak. Baskın bir grubunuz varsa ana faaliyet o olur, diğerleri ek faaliyet olarak eklenir; hiçbiri baskın değilse 47.12.01 doğru adrestir.
- Toptanı perakende sanmak. Alıcınız işletmeyse faaliyetiniz toptandır ve 46'lı bölümde sınıflanır.
- Ana sözleşmeyi atlamak. Şirketlerde amaç ve konu maddesi kapsamıyorsa vergi dairesi güncellemesi tek başına yeterli olmaz.
- Odayı güncellememek. Vergi dairesi kaydı değişip oda kaydı eski kalırsa meslek grubunuz yanlış kalır.
- Dropshipping'i aracılık saymak. Faturayı siz kesiyorsanız satıcısınız.
Kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Sektör-Meslek-NACE güncel listesi
- Gelir İdaresi Başkanlığı – e-Belge duyuruları
- TÜİK – sınıflama sunucusu ve NACE Rev. 2.1 altılı liste
Kod seçimini kendiniz denemek isterseniz NACE Kodu Bulma Aracı tüm altılı listede arama yapmanıza izin veriyor. Kuruluş aşamasındaysanız e-ticaret ve pazaryeri muhasebesi sayfamız süreci baştan sona anlatıyor; vergi tarafı için E-Ticaret Vergileri yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
47.91.14 kodu tamamen iptal mi edildi?
Kod yeni tescillerde kullanılamıyor; esnaf odaları bu kodla yeni kayıt yapılmadığını duyurdu. Bunun teknik gerekçesi, NACE Rev. 2.1'de 47.91 grubunun adının "Uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri" olarak değişmesi ve internet satışının ayrı bir sınıf olmaktan çıkmasıdır. Odaların firma listelerinde eski kayıtlar görünmeye devam edebilir; bu, kodun yeni tescillere açık olduğu anlamına gelmez.
Mevcut 47.91.14 kaydım için ceza gelir mi?
Mevcut kayıtların kendiliğinden iptal edildiğine veya bu kod nedeniyle ceza uygulandığına dair bir düzenleme yok. Risk cezada değil, süreçlerin tıkanmasında: faaliyet kodu ile ürün grubu örtüşmediğinde e-belge kontrolleri, oda meslek grubu ve teşvik başvuruları sorun üretebilir. Bu nedenle bekleyip zorunlu kalmak yerine önden güncellemek daha sağlıklı.
İnternetten birden fazla kategoride satıyorum, hangi kodu seçmeliyim?
Ciro içinde belirgin şekilde öne çıkan bir ürün grubunuz varsa ana faaliyet kodu o grubun perakende kodu olur, diğerleri ek faaliyet olarak eklenir. Hiçbiri baskın değilse 47.12.01 Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret kodu kullanılır. Ek faaliyet kodu eklemek ana faaliyeti değiştirmez ve sayı sınırı yoktur.
Pazaryerinde satış yapıyorum, 47.91.15 almam gerekir mi?
Hayır. 47.91.15 pazaryerini işleten veya aracılık hizmeti veren tarafın kodudur. Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi bir pazaryerinde kendi ürününüzü kendi faturanızla satıyorsanız siz satıcısınız; sattığınız ürün grubunun perakende kodunu almanız gerekir. Aracılık kodu, komisyon veya hizmet bedeli faturalayanlar içindir.
NACE kodumu değiştirmek ne kadar sürer, masraflı mı?
Şahıs işletmesinde vergi dairesine verilen dilekçeyle genellikle kısa sürede tamamlanır ve ayrıca bir harç doğmaz. Limited veya anonim şirkette yeni faaliyet ana sözleşmenin amaç ve konu maddesinde yoksa ana sözleşme değişikliği gerekir; bu durumda noter, ticaret sicili ve ilan masrafları ortaya çıkar. Tutarlar işlem türüne ve sermayeye göre değiştiğinden önce ana sözleşmenizin kontrol edilmesi gerekir.
Faaliyet kodu KDV oranını belirler mi?
Hayır, KDV oranını belirleyen faaliyet kodu değil, satılan mal veya hizmetin tabi olduğu orandır. Ancak Gelir İdaresi Başkanlığı elektronik belgelerde sicil ve faaliyet kodu karşılığı KDV oran kontrolü getirmeyi planladı; 1 Nisan 2026'da başlaması öngörülen uygulama 27 Mart 2026 tarihli duyuruyla ileri bir tarihe bırakıldı. Kontrol devreye girdiğinde kodunuzla faturadaki oranın tutarlı olması beklenecek.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Hangi kodun sizin faaliyetinize uyduğu, ciro dağılımınıza ve satış modelinize göre değişir; işletmenize özel durumlar için mali müşavirinizle görüşmenizi öneririz.
İlgili Yazılar
Bu konuyla ilgilenenler şunları da okudu.
Kodunuzu Birlikte Belirleyelim
Ne sattığınızı anlatın; ana faaliyet ve ek faaliyet kodlarınızı biz seçip değişikliği yürütelim.