YMM ile SMMM Arasındaki Fark Nedir?

Yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavirin üst kademesi değildir; farklı bir iş yapar. 3568 sayılı Kanun'un çizdiği yetki sınırlarını, tasdik sorumluluğunu ve hangisiyle ne zaman çalışmanız gerektiğini açıklıyoruz.

İki ayrı unvan, iki ayrı yetki

Türkiye'de muhasebe mesleği 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile düzenlenir. Kanun iki meslek unvanı tanımlar ve bunların yetkileri birbirinden nettir. En çok karıştırılan nokta şudur: YMM, SMMM'nin "üst kademesi" değildir; farklı bir iş yapar.

Yeminli mali müşavirin başlıca sorumlulukları

YMM'nin mesleği tanımlayan yetkisi tasdiktir. Mali tabloları ve beyannameleri inceleyip mevzuata uygunluğunu onaylar. Başlıca sorumlulukları:

• Tasdik (onaylama): Mali tabloların ve beyannamelerin doğruluğunu inceleyip rapora bağlar. Kamu kurumlarına verilen tasdikli tablolar, tasdik kapsamı ölçüsünde incelenmiş belge olarak kabul edilir.
• Tam tasdik: Gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin yıllık olarak tasdik edilmesi. Belirli büyüklüğün üzerindeki mükelleflerde tercih edilir.
• KDV iadesi tasdiki: İade taleplerinde YMM raporu, sürecin hızlanmasını sağlar.
• Müşterek ve müteselsil sorumluluk: Yaptığı tasdikin doğru olmaması hâlinde, tasdik kapsamıyla sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte sorumludur. Bu, mesleğin en ağır yükümlülüğüdür.
• Bağımsızlık: Eşi, usul ve füruu ile üçüncü dereceye kadar hısımlarının işlerine bakamaz, bu yakınlıktaki SMMM'lerin baktığı işleri tasdik edemez.

YMM'nin yapamayacağı iş: defter tutmak

Kanunun açık hükmü gereği yeminli mali müşavirler defter tutamaz. Yani muhasebe kayıtlarınızı işleyemez, beyannamenizi sizin adınıza düzenleyemez. Görevi, bu işleri yapan SMMM'nin ürettiği kayıt ve tabloları denetleyip tasdik etmektir. Bu ayrım, denetleyen ile denetlenenin aynı kişi olmamasını sağlar.

Serbest muhasebeci mali müşavirin sorumlulukları

SMMM, işletmenin günlük mali hayatını yürüten kişidir:

• Yasal defterleri tutmak, bilanço ve gelir tablosu düzenlemek.
• Beyannameleri hazırlayıp imzalamak ve göndermek.
• SGK bildirgeleri ve bordro işlemlerini yürütmek.
• Şirket kuruluşundan tasfiyeye kadar süreçleri yönetmek.
• Mali müşavirlik ve danışmanlık yapmak.

SMMM'nin mali sorumluluğu Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde düzenlenmiştir: imzaladığı beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağı belgelere uygun olmamasından doğan vergi ziyaından mükellefle birlikte sorumludur.

Hangisiyle çalışmalısınız?

Çoğu işletme için muhatap SMMM'dir; defterinizi tutan, beyannamenizi veren odur. YMM ise tasdik ihtiyacı doğduğunda devreye girer: tam tasdik sözleşmesi, KDV iadesi veya belirli kurumlara verilecek tasdikli rapor gerektiğinde. İkisi birbirinin alternatifi değil, farklı işlevlerdir ve çoğu zaman birlikte çalışırlar.

Özet karşılaştırma

• Defter tutma: SMMM yapar · YMM yapamaz.
• Beyanname düzenleme ve imzalama: SMMM yapar.
• Tasdik yetkisi: Yalnızca YMM'de vardır.
• Sorumluluk dayanağı: SMMM için VUK mükerrer 227 · YMM için 3568 sayılı Kanun'un tasdik hükümleri.
• Unvana geçiş: YMM olmak için belirli süre SMMM olarak çalışmak ve sınavı geçmek gerekir.

Sık Sorulan Sorular